De meeste richtlijnen beschouwen een Lp(a)-waarde van lager dan 30 mg/dL (≈ 75 nmol/L) als laag risico. Een waarde boven 50 mg/dL (≈ 125 nmol/L) wordt gezien als verhoogd en vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Omdat Lp(a) genetisch bepaald is, blijft je waarde meestal levenslang stabiel.

Nee. De hoogte van je Lp(a)-waarde wordt bepaald door je genen en verandert niet door voeding, sport of supplementen. Wel kun je je algemene hartgezondheid verbeteren door gezonder te leven.

Het mediterrane eetpatroon, dat rijk is aan groenten, fruit, volkoren producten, noten, vis en olijfolie helpt om je bloedvaten gezond te houden en het LDL-cholesterol te verlagen.

Dat kan zinvol zijn, vooral als er hart- of vaatziekten op jonge leeftijd in de familie voorkomen of als jijzelf een sterk verhoogde Lp(a)-waarde hebt.

Lp(a) is erfelijk en kinderen erven vaak vergelijkbare waarden van hun ouders.

Eén meting in hun leven is meestal voldoende, omdat de waarde stabiel blijft.

Ja. Zelfs als je LDL-cholesterol laag is, kan een verhoogde Lp(a)-waarde het risico op hart- en vaatziekten vergroten. Lp(a) kan ontstekingen, vaatverkalking en bloedstolsels veroorzaken, onafhankelijk van andere cholesterolwaarden.

In de meeste gevallen is één meting in je leven voldoende, omdat de waarde genetisch vastligt.

 Herhaling is alleen nodig bij deelname aan onderzoek of als nieuwe testmethoden beschikbaar komen.

Op dit moment zijn er nog geen goedgekeurde medicijnen die specifiek Lp(a) verlagen. Wel wordt wereldwijd onderzoek gedaan naar nieuwe therapieën die de aanmaak van Lp(a) in de lever blokkeren. Sommige van deze medicijnen laten in studies dalingen zien van meer dan 80%. In uitzonderlijke gevallen wordt lipoproteïne-apherese toegepast bij mensen met extreem hoge waarden en herhaalde hartproblemen.

Een verhoogd Lp(a) kan leiden tot:

Aderverkalking (atherosclerose)

Verhoogde kans op stolsels (trombose)

Hartinfarct, beroerte of aortaklepvernauwing

Zelfs bij een gezonde leefstijl kan het risico verhoogd zijn. Daarom is het belangrijk om andere risicofactoren, zoals LDL-cholesterol, bloeddruk en bloedsuiker, goed onder controle te houden.

Nog niet overal. In Nederland wordt Lp(a) meestal alleen gemeten op indicatie, bijvoorbeeld bij een familiaire voorgeschiedenis van hartziekten of een vroeg hartinfarct zonder duidelijke oorzaak. Steeds meer experts pleiten ervoor om Lp(a) één keer in het leven standaard te meten.

Je kunt je Lp(a) -waarde zelf niet verlagen, maar wel het totale risico op hart- en vaatziekten verminderen door:

Het LDL-cholesterol in je bloed laag te houden

Niet te roken

Gezond te eten (mediterraans dieet)

Voldoende te bewegen (minimaal 120 tot 150 minuten per week)

Bloeddruk en bloedsuiker regelmatig te controleren

Bespreek altijd met je arts of behandeling zinvol is.

Een gezond gewicht is belangrijk voor je hart en bloedvaten, maar het heeft nauwelijks invloed op je Lp(a)-waarde. Lp(a) wordt namelijk door je genen bepaald. Dat betekent dat zelfs mensen met een gezond gewicht of een actieve leefstijl een verhoogd Lp(a) kunnen hebben.

Toch blijft een gezond gewicht belangrijk, omdat het andere risicofactoren, zoals hoge bloeddruk, bloedsuiker en LDL-cholesterol, verlaagt en zo het totale risico op hart- en vaatziekten helpt beperken.